Land- en Stad-Bibliotheek
Rare Dutch Enlightenment miscellany 1796 | Land- en Stad-Bibliotheek. Bestaande in eene verzameling van belangryke geschiedenissen, karakterschetzen van voornaame en andere perzonaadjen, sneedige gezegdens en antwoorden, en weetenswaardige anecdoten. [Kampen, Jacques Alexandre de Chalmot, 1796]. [1 van 6 delen]
Rare Dutch Enlightenment miscellany published in Kampen in 1796, combining curious histories, character sketches, witty sayings and anecdotes for both instruction and entertainment – “Utile dulci”.
8vo. A–V8, 320 pp. Contemporary wrappers. Lacking title-page and preface; text of the first volume otherwise apparently complete. Copy with some foxing. Only volume I of six. Rare late-eighteenth-century Dutch miscellany of entertaining and instructive reading, combining historical narratives, character sketches, witty sayings and anecdotes. The work was issued in six volumes under the motto “Utile dulci” (“the useful with the pleasant”), a characteristic expression of the Enlightenment ideal of combining education with entertainment.
The publisher Jacques Alexandre de Chalmot (1734–1801), a learned printer, bookseller, translator and compiler, worked first in Leeuwarden and later in Kampen. He is particularly associated with the greatly expanded Dutch edition of Noël Chomel’s celebrated household encyclopedia. The Land- en Stad-Bibliotheek belongs to the lesser-known part of his publishing programme and appears to have had a limited survival.
[NL] 8º: A-V 8, gepag.: 320 pp. Contemp. omslag, titelpagina en voorwoord ontbreken, alleen eerste deel. Lit.: Fehrmann, ‘De drukker, uitgever en auteur Jacques Alexandre de Chalmot’, in: Kamper Almanak 1964-’65 Buisman 1262; Mateboer 862. De samenstellers van deze verzameling populaire lectuur, waarvan in 1796-97 zes delen zijn verschenen, noemden zich een Gezelschap onder de zinspreuk: Utile dulci. Dat brengt identificatie geen stap naderbij, want dat motto, in het Nederlands: Nut en vermaak, werd tot ver in de 19e eeuw door talloze verenigingen en genootschappen gebruikt. De geleerde boekdrukker-uitgever De Chalmot (Leeuwarden 1734 – Kampen 1801) had zich in 1758 in Leeuwarden als drukker gevestigd en ging in 1777 aan de slag in Kampen. Hij is zowel de uitgever als de belangrijkste vertaler-bewerker van de tweede, aanzienlijk uitgebreide druk van het beroemde Huishoudelijk woordenboek van Chomel, waarvan het zevende en laatste deel in 1778 verscheen, zowel in Kampen als in Leiden bij zijn compagnon voor deze uitgave, Johan le Mair. De Chalmot liet er nog een negendelig (!) VIIIste deel op volgen (1786-1793). Bij de Land- en Stad-Bibliotheek, waarvan hier het eerste deel wordt aangeboden, tekent Fehrmann in zijn reconstructie van het fonds van De Chalmot aan, dat hij dit werk niet heeft gevonden. Het is dus zeldzaam.
SKU: 8722
€ 76,30(€ 70,00
