Mandele, Egbertha C. van der (pseudoniem soms Leo Luttel)
Feminism 1911 | Het Wetboek van Mevrouw Étiquette voor Heeren in Zestien Artikelen. [The Code of Madame Etiquette for Gentlemen, in Sixteen Articles], First edition, Utrecht H. Honig 1911, 128 pp. In good condition.
Egbertina van der Mandele schrijft in haar etiquetteboek uit 1912: ‘Zoo streng als de etiquette is op een gewoon bal, zoo vrij en ongedwongen kan men zich bewegen op een gemaskerd bal. Het is alsof Mevrouw Etiquette dan ook haar masker voor heeft gedaan om het eerst af te leggen, bij het bepaald uur van démasquer. Gemaskerden mogen met elkaar dansen zonder elkaar te kennen, zonder zelfs naar elkaars namen te vragen; alleen het souper geeft men aan een heer, die aan u is voorgesteld.’ Zo’n passage werpt misschien enig licht op de attracties van verkleedpartijen in het algemeen. De kans om aan conventies te ontkomen werd met beide handen aangegrepen.
Nederlandse schrijfsters gebruikten relatief weinig een mannelijk pseudoniem. Egbertina van der Mandele wordt als een van de voorbeelden genoemd. Opmerkelijk is dat haar boeken inhoudelijk helemaal niet probeerden zich als uitgesproken mannelijke literatuur te presenteren. Haar romans behandelden juist onderwerpen die destijds als typisch vrouwelijk golden.
Het Wetboek van Mevrouw Etiquette in 24 Artikelen werd herhaaldelijk herzien en uitgebreid. Er verschenen onder andere edities met 28 en 32 artikelen. Interessant is dat een vrouwelijke auteur de gedragsregels voor mannen formuleert.
Zij schrijft niet alleen over de juiste omgangsvormen, maar definieert ook wat een echte heer behoort te zijn. Belangrijk voor de vrouwengeschiedenis en cultuurgeschiedenis.