Buyten Leven op Zorgvliet. Amsterdam, Isaak vander Putte, [ca. 1726], [16]+246+[2]+94+[2]+81+[1]+86, 32, 204+[4]+46 pp.

Lit.: Van Veen, De soeticheydt des buyten-levens, vergheselschapt met de boucken. Het hofdicht als tak van een georgische literatuur (Den Haag 1960); Willemien B. de Vries, ‘Poëzie van het buitenleven’, in: Nederlandse literatuur, een geschiedenis (Groningen 1993) Mus. Cats. 213; Cats cat. STCN 141.  Alle werken zijn geschreven, nadat Cats zich uit het openbare leven had teruggetrokken op zijn buitenplaats Zorgvliet, gelegen tussen Den Haag en Scheveningen. ‘Buytenleven op Zorgvliet’ verscheen in 1655 als onderdeel van de eerste uitgave van ‘Alle de wercken’. Een jaar later volgde de eerste afzonderlijke uitgave, waarna het evenals de andere werken van Cats vele malen is herdrukt. Het bestaat voor het grootste deel uit hofdichten, een tot het eind van de achttiende eeuw in Nederland populair genre, waaruit de mens kon leren hoe hij buiten de stad eenvoudig en deugdzaam kon leven. Het toneelstuk Aspasia werd in 1655 opgevoerd in Amsterdam en in 1667 zelfs in Stockholm, waar in dat jaar een Hollandse Comedie werd geopend; het Nederlands werd in die tijd vrij goed verstaan in de Zweedse hogere kringen.